Thỏa thuận hợp tác ba bên mới đây về lò phản ứng hạt nhân module nhỏ (SMR) phản ánh nỗ lực ngày càng lớn của Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản trong việc kết hợp thế mạnh của mỗi nước trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi sau lễ ký Biên bản hợp tác về SMR tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ngày 7/7. (Nguồn: Yonhap)

Tuần trước, Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã ký Biên bản hợp tác (MOC) nhằm hỗ trợ triển khai các dự án SMR tại các quốc gia ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết: “Mục tiêu cơ bản của Biên bản hợp tác này là thiết lập một khuôn khổ hợp tác cấp chính phủ, qua đó tạo điều kiện để các ngành công nghiệp hạt nhân của ba nước cùng mở rộng ra thị trường SMR toàn cầu, trước hết là tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”.

Thỏa thuận được ký trong bối cảnh SMR ngày càng thu hút sự quan tâm khi nhiều quốc gia tìm kiếm nguồn điện ổn định, không phát thải carbon để đáp ứng nhu cầu điện tăng mạnh do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu. Công nghệ này được xem là giải pháp linh hoạt hơn và có khả năng giảm chi phí so với các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn truyền thống.

Theo Hiệp hội Hạt nhân thế giới (World Nuclear Association), tổng công suất SMR toàn cầu có thể đạt 158 GW vào năm 2040 và vượt 400 GW vào năm 2050, chiếm hơn 30% nhu cầu điện hạt nhân toàn cầu.

Các quan chức cho biết ba nước sở hữu những năng lực mang tính bổ trợ trong lĩnh vực hạt nhân. Hàn Quốc nổi tiếng với năng lực xây dựng nhà máy điện hạt nhân, Mỹ dẫn đầu về công nghệ thiết kế lò phản ứng tiên tiến; trong khi Nhật Bản có thế mạnh trong sản xuất các thiết bị chủ chốt cho nhà máy điện hạt nhân.

Sự hợp tác ba bên cũng diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Nga đang mở rộng ảnh hưởng trên thị trường năng lượng hạt nhân toàn cầu.

Theo các quan chức Hàn Quốc, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được dự báo sẽ chứng kiến mức tăng nhu cầu xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới lớn nhất trong những thập kỷ tới. Thỏa thuận hợp tác giữa ba nước đã nhận được phản hồi tích cực qua nhiều kênh ngoại giao, cho thấy các đối tác trong khu vực ngày càng quan tâm đến sáng kiến này.

Nguồn tin cho biết sáng kiến trên ban đầu do Mỹ đề xuất và các cuộc thảo luận đã được khởi động từ nửa đầu năm ngoái.