Ngành công nghiệp bán dẫn bùng nổ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) ở Hàn Quốc đã đẩy xuất khẩu, lợi nhuận doanh nghiêp và giá cổ phiếu tăng lên mức cao kỷ lục.

Một nhà hoạch định chính sách cấp cao đã cảnh báo rằng đà thuận lợi có thể thúc đẩy đầu cơ bất động sản và làm gia tăng bất bình đẳng nếu lợi ích chỉ tập trung vào một bộ phận nhỏ trong xã hội.

Ông Kim Yong-beom, Chánh Văn phòng Chính sách Tổng thống và là một trong những nhà hoạch định chính sách kinh tế cấp cao nhất của Hàn Quốc, đã đăng một bài viết trên mạng xã hội.

“Chỉ nhìn vào các con số, đó là điều đáng mừng. Nhưng lạ thay, một góc trong tim tôi lại nặng trĩu”, ông viết.

Ông chỉ ra các chỉ số chính tiếp tục được cải thiện. Tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa hàng năm của Hàn Quốc dự kiến sẽ vượt hai chữ số. Quý 1, GDP Hàn Quốc đạt 17,1%, mức cao nhất kể từ năm 2002.

Nhưng Chánh Văn phòng Chính sách Tổng thống cảnh báo rằng sự bùng nổ này có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn nếu lợi ích vẫn tập trung vào một bộ phận nhỏ trong xã hội. Ông lưu ý rằng nhiều khu mua sắm địa phương đang phải vật lộn với việc phải đóng cửa hàng và phá sản.

Mối lo ngại của ông Kim là sự bùng nổ kinh tế chỉ tập trung vào phạm vi hẹp, còn các lĩnh vực như bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ thì phải chật vật để bắt kịp.

Samsung Electronics và SK Hynix là hai cái tên nổi bật trong đợt bùng nổ này. Đây là hai trong số những nhà cung cấp chip nhớ quan trọng nhất thế giới.

Một số nhà kinh tế nhận định rằng các chỉ số kinh tế tăng chủ yếu là sự “ảo tưởng” từ hiệu suất phi thường của hai công ty này. Họ cảnh cáo các nhà hoạch định chính sách có nguy cơ đánh giá sai nền kinh tế nếu chỉ nhìn vào tăng trưởng tổng thể.

Giáo sư quản trị kinh doanh Kim Dae-jong tại Đại học Sejong cho biết thị trường chứng khoán tăng vọt và các chỉ số kinh tế vĩ mô được cải thiện phản ánh mức độ phụ thuộc của nền kinh tế vào bán dẫn. Cổ phiếu bán dẫn, dẫn đầu bởi Samsung Electronics và SK Hynix, chiếm hơn một nửa tổng vốn hóa thị trường của chỉ số Kospi.

“Tăng trưởng đang tập trung quá mức vào lĩnh vực chất bán dẫn. Đây là thách thức nghiêm trọng nhất mà nền kinh tế Hàn Quốc đang phải đối mặt”, Giáo sư Kim nói.

Ông cảnh báo rằng ngành bán dẫn khó mà tăng trưởng mãi. Ông kêu gọi các nhà hoạch định tăng cường phát triển các ngành công nghiệp tạo ra nhiều việc làm, bao gồm xây dựng, bán lẻ và phân phối. Ông cũng kêu gọi giảm thuế doanh nghiệp, cải thiện thị trường lao động để khuyến khích đầu tư trong nước và tạo việc làm.

Trong bốn tháng đầu năm, Hàn Quốc ghi nhận thặng dư tài khoản vãng lai 102,6 tỷ USD, gấp hơn 4 lần so với mức thặng dư 24 tỷ USD được ghi nhận trong cùng kỳ năm ngoái.

Đối với một số nhà kinh tế, những con số đó lại chính là vấn đề nếu chỉ được xem xét riêng lẻ.

Giáo sư kinh tế Kim Gwang-suk tại Đại học Hanyang cho biết xuất khẩu bán dẫn tháng 5 tăng vọt 154% so với cùng kỳ năm ngoái, góp phần thúc đẩy xuất khẩu chung đạt 43%. Còn lại, xuất khẩu ở các lĩnh vực khác suy giảm mạnh.

Để tránh những sai lầm, ông đề xuất công bố các chỉ số đàkinh tế riêng biệt, bao gồm và không bao gồm bán dẫn, để giúp các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn rõ ràng hơn về tình hình thực tế.

Ông nói: “Lợi nhuận hoạt động của Samsung Electronics và SK Hynix đang tăng vọt, nhưng số lượng cửa hàng trống ngày càng tăng. Giá cổ phiếu đang hướng tới mức cao kỷ lục, nhưng nhiều người đang cân nhắc việc đóng cửa doanh nghiệp của họ".

Ông Kim cũng cảnh báo đà tăng kỷ lục của thị trường chứng khoán đang khiến các nhà đầu tư nước ngoài tái cân bằng danh mục bằng cách bán cổ phiếu Hàn Quốc và rút tiền về.

Kết quả là đồng won vẫn yếu so với đồng USD, mặc dù thặng dư tài khoản vãng lai lớn. 

Câu hỏi tiếp theo là dòng tiền sẽ chảy về đâu.

Nếu tiền do ngành công nghiệp bán dẫn tạo ra chảy vào bất động sản và tập trung vào bộ phận nhỏ của xã hội, sự bùng nổ sẽ không bền vững.

Ngược lại, nếu lợi nhuận doanh nghiệp gia tăng, nguồn lực tài chính mở rộng hướng đến giới trẻ, các nhóm dễ bị tổn thương và các ngành công nghiệp tương lai, chu kỳ tăng trưởng hiện tại có thể giúp Hàn Quốc bứt phá.

Theo SCMP